Şıklık ve İlham Yazılar

“Gerizekalı” Argo mu? Siyaset, Dil ve Güç İlişkileri Üzerine Bir İnceleme Dil, toplumsal düzenin ve iktidar ilişkilerinin şekillenmesinde önemli bir araçtır. Sözcükler, bazen sadece anlam taşımaz; aynı zamanda güç, kimlik ve egemenlik kurma amacına da hizmet eder. Bir kelime ya da kavramın içerdiği anlam, zaman içinde toplumsal ve siyasal yapılarla etkileşime girer. Bu yazıda, “gerizekalı” kelimesinin argo olup olmadığı üzerinden, dilin ve iktidarın ilişkisinin derinliklerine inmeyi hedefliyorum. Bu kelime, yalnızca bireysel hakaret anlamına gelmekle kalmaz; aynı zamanda güç ilişkileri, toplumsal normlar ve katılım biçimleri üzerinden geniş bir tartışma alanı yaratır. “Gerizekalı”nın siyaseten nasıl bir anlam taşıdığına dair sorular sorarak, dilin,…

Giriş: “Sadeleştirilmiş Metin” Üzerine Bir Zihinsel Yolculuk Bir kelimenin ya da ifadenin ardında yatan psikolojik süreçleri merak eden biri olarak, “sadeleştirilmiş metin ne demek?” sorusuna yalnızca dilbilgisel bir tanım olarak değil, insan zihninin buna nasıl iliştiğini, nasıl tepki verdiğini ve neden bazen reddettiğini anlamaya çalışarak bakıyorum. Basit gibi görünen bu terim, bilişsel yük, duygular, duygusal zekâ ve sosyal etkileşim bağlamlarında çetrefilli bir süreçtir; çünkü okumak, anlamak ve paylaşmak salt teknik bir eylem değildir — aynı zamanda psikolojik bir deneyimdir. “Sadeleştirilmiş metin”, temel olarak karmaşık bir metnin daha anlaşılır hâle getirilmiş biçimidir. Bu süreç, sözcükleri, cümleleri, yapıları ve anlatım tarzını yalınlaştırarak…

E Geniş Mi? Kültürlerin Çeşitliliği Üzerine Bir Antropolojik Yolculuk Bazen bir kelime, her toplumda farklı bir anlam taşır, bazen de bir kavram, birkaç kültür arasında evrilerek başka bir biçim alır. İnsanlık, kendi kimliğini inşa ederken, çeşitli ritüeller, semboller ve sosyal yapılarla zenginleşir. Kültür, sadece bir halkın değerlerini değil, aynı zamanda insanları nasıl düşündüklerini, nasıl davrandıklarını ve kimliklerini nasıl şekillendirdiklerini de belirler. Her toplumun farklı bir “E” anlayışı vardır; E geniş mi? sorusu, aslında bir kültürün sınırlarını, kabul ettiği normları ve kendisini tanımlama biçimlerini irdeleyen derin bir sorudur. Bu yazı, “E” kavramını antropolojik bir perspektiften ele alırken, kültürlerin çeşitliliğini keşfetmeye davet…

Türkçe Metinde Biçim Ne Demek? – Hayatın İçinden Bir Bakış Ankara’nın biraz soğuk, biraz gri sabahlarından birinde, yıllardır üzerinde kafa yorduğum bir soruyu tekrar düşündüm: Türkçe metinde biçim ne demek? Bu soru, aslında çok basit bir soruya benziyor, ama işin içine girince biraz daha derinleşiyor. Ekonomi okumuş, verilerle haşır neşir olmuş biri olarak bazen bir şeyin biçimiyle o kadar ilgileniyorum ki, içeriğinin ne olduğunu unuttuğum bile oluyor. Ama bir yandan da şunu fark ediyorum: Biçim, bazen içeriği anlamamıza ya da başkalarına iletmemize yardımcı olan çok güçlü bir araç olabiliyor. Biçim ve İçeriğin Birlikteliği: İlk Okuma Deneyimim Çocukken, annemle pazara gittiğimizde…

Geçmişin topraklarında gezmek, bazen sadece tarihin derinliklerine inmeyi değil, aynı zamanda bugünün dünyasını daha iyi anlamayı da gerektirir. Tarih, geçmişin bir aynasıdır, fakat bu aynada sadece eski yüzyılların değil, hâlâ yaşamaya devam eden toplumların izleri de görünür. Gelibolu, geçmişin bu yansımasının, hem toplumsal dönüşümler hem de tarihi kırılmaların kesişim noktasında yer alır. Peki, Gelibolu’nun tarihsel önemi nedir ve bu yerin meşhur olmasına yol açan olaylar neler olmuştur? Gelibolu, coğrafi konumu itibarıyla tarihi bir köprü işlevi görmüş, pek çok medeniyetin kesişim alanı olmuştur. Hem Osmanlı İmparatorluğu’nun hem de günümüz Türkiye’sinin şekillenmesinde önemli bir rol oynamıştır. Ancak Gelibolu’nun bugünkü meşhurluğu, yalnızca stratejik…

Su Sızdırıyor Betona Ne Yapmalıyım? Psikolojik Bir Bakış Bir problemle karşılaştığınızda, çözümü düşünmekten önce genellikle nasıl hissettiğinize odaklanırsınız. İster bir çatlak duvar, ister su sızdıran bir beton parçası olsun, bu tür sorunlar, basit fiziksel olayların ötesine geçebilir. Peki, neden bazı insanlar anında çözüm arayışına girerken, diğerleri aynı durumda daha fazla kaygı duyar? Su sızdıran bir betonu tamir etmek, görünürdeki kadar basit bir işlem olmayabilir; bu durum, aynı zamanda bilişsel, duygusal ve sosyal süreçlerimizin nasıl işlediğine dair bize önemli ipuçları verir. Betonun su sızdırması, fiziksel bir hasar gibi görünse de, insanın içsel dünyasında bir dizi duygusal ve bilişsel tepkiye yol açabilir.…

Edebiyat, insan ruhunun derinliklerinden yükselen bir ses gibidir; kelimelerin gücü, duyguların ve düşüncelerin en karanlık köşelerine ışık tutar. Her bir metin, bir yolculuktur, okurun dünyasını dönüştürme gücüne sahiptir. Tıpkı bir mühendislik terimi gibi, bu yolculukta kullanılan semboller, imgeler, anlatı teknikleri ve yapılar, bir araya geldiğinde okuyucuyu hem anlamaya hem de hissetmeye zorlar. Bu yazının teması, belki de bir mühendislik terimi kadar “soğuk” gibi görünen bir kavram: elektriksel geçirgenlik… Ancak, kelimelerin gücüyle bu terimi edebiyatın sıcak evrenine taşıyarak, insanın içsel dünyasına ışık tutmayı amaçlıyoruz. Elektriksel geçirgenliğin biriminden bahsederken, aslında metinlerin ve duyguların geçirgenliğinden, bir yazının okurun zihnine nasıl nüfuz ettiğinden de…

Piyanoda Gamın Edebiyat Perspektifinden Anlamı ve Fonksiyonu Edebiyat, insan ruhunun derinliklerine inen bir yolculuktur; kelimeler, duygu ve düşünceler arasındaki ince çizgide dans eder. Her bir cümle, bir nota gibi, melodik bir yapıya sahiptir; tıpkı piyanodaki bir gam gibi, bir araya gelen sesler veya kelimeler, bazen hüzünlü, bazen coşkulu, bazen ise tedirgin edici bir ahenk oluşturur. Piyanodaki gam, sadece bir teknik beceri değil, aynı zamanda duyguların ifade bulduğu bir dil, bir semboldür. Aynı şekilde, edebiyat da insanın ruhunun, düşüncelerinin ve hislerinin bir ifadesi, bir gam gibi, tüm insanlık halleriyle rezonansa giren bir tınıdır. Piyano ve edebiyat, görünüşte farklı sanat dalları gibi…

Filistin ve Gazze: Psikolojik Bir Mercek Altında İnsan zihninin karmaşıklığını anlamaya yönelik bir yolculuk, bazen sadece bilimsel bulgularla değil, aynı zamanda duygusal, bilişsel ve toplumsal deneyimlerle de şekillenir. Bilişsel psikoloji, insanların çevrelerini nasıl algıladıkları ve bu algıların kararlarını nasıl etkilediği konusunda çok şey anlatırken, duygusal zekâ ve sosyal etkileşim de insan davranışlarını şekillendiren güçlü faktörlerdir. Bugün ise bu karmaşıklığın bir yansıması olan Filistin ve Gazze meselesine odaklanmak istiyorum. Filistin ve Gazze’nin birbirinden farklı mı yoksa aynı şey mi olduğu sorusu, hem coğrafi hem de psikolojik bir perspektife dayalı olarak incelenebilir. Bu soruyu anlamaya çalışırken, zihinsel süreçlerin derinliklerine inmeyi ve insanları…

Fususu l Hikem: Felsefi Bir Derinlikte Anlam Arayışı Bir gün, bir insan düşünmeye başlar: “Gerçekten neyi biliyoruz ve neyi bilmiyoruz?” Bu basit gibi görünen soru, aynı zamanda tüm insanlık tarihinin en derin felsefi sorularından biridir. İnsan düşüncesinin evrimi, sürekli olarak bu soruya verdiğimiz cevaplarla şekillenmiştir. Hangi bilgiye güvenebiliriz? Gerçekten doğru bildiklerimiz doğru mu? Ontolojik olarak varlık nedir ve etik olarak nasıl bir yaşam sürmeliyiz? Bu sorular, yalnızca bireysel düzeyde değil, aynı zamanda toplumsal bir düzeyde de insanlık için önemli bir sınavdır. İslam felsefesinin derinliklerinden biri olan Fususu l Hikem (Hikmetlerin Özleri), bu tür soruları anlamaya çalışan bir eser olarak karşımıza…